جزئیات تازه از خانه تاریخی پیرنیا

خانه‌ی تاریخی پیرنیا به عنوان یکی از مهمترین بناهای تاریخی شهر نایین ، الگوی مهم معماری و هنری خانه‌های تاریخی منطقه و کویر مرکزی ایران محسوب میگردد . این خانه متعلق به دوران صفویه بوده و از اجزای مختلفی از جمله ورودی ، دالان‌های متعدد ، هشتی ، غلام گردش ، ایوان شاه‌نشین ، اتاق نشیمن ، گودال باغچه ‌، باغ و بخشهای مختلف دیگر تشکیل شده است . این بنا از مجموعه خانه‌های متعددی تشکیل می‌شده که هر کدام با کاربردی متفاوت و مخصوص ساخته شده است . و شامل اندرونی ، بیرونی ، حیاط خلوت و ... می‌باشد . این خانه ، به عنوان خانه حاکم نایین محسوب می‌شده و در ابتدا شخصی به نام قاضی نور‌الهدی در این خانه زندگی می‌کرده و در دوران قاجاریه به خاندان پیرنیا رسیده و شخصی به نام میرزا احمدخان پیرنیا ، حاکم نایین در این خانه زندگی می‌نموده است . از مهمترین ویِژگی هنری خانه پیرنیا ، وجود نقاشی‌های دیواری و گچ‌بری‌های بسیار زیبای آن که در ایوان شاه‌نشین ، اتاق تشریفات و اتاق مخصوص حاکم بوده و هم اکنون نیز آثار آن بجاست را میتوان یاد نمود . این گچ بری‌ها در قسمت فوقانی ، بخشهای ذکر شده را شامل گردیده که در آن کتیبه های با اشعار مختلف ، عظمت معماری و هنر را نشان میدهد .

این گچ‌بری‌ها شامل قابهای متعددی بوده و داستان‌های هفت‌پیکر نظامی شامل : داستانهای خسرو‌ و شیرین ، یوسف و زلیخا ، صحنه‌های شکارگاه ، داستانهای عاشقانه و خیالی را به نمایش گذاشته است . ترکیب تزئینات معماری و گچ‌بری‌ها و نقاشی‌ها ، زیبایی زایدالوصفی را به نمایش کشیده است . از دیگر تزئینات زیبای این خانه می‌توان به  تزئینات معماری کاربندی‌ها ، یزدی‌بندی‌ها و رسمی‌بندی‌ها اشاره کرد . در نقاشی‌های موجود در قسمت‌های این بنا ، نقوش گیاهی ، هندسی ، گل و مرغ ، اژدها و حیوانات مختلف زیبایی آن را دو چندان نموده است . یکی از بخش‌های مهم این بنا ، وجود فضای گودال باغچه در مرکز حیاط بوده که به عنوان تابستان نشین خانه و به جهت دسترسی به آب قنات حفر گردیده است . این خانه در سال 1349 توسط وزارت فرهنگ و هنر خریداری و پس از انجام مرمت‌های مورد نیاز بنا در اسفند سال 1373 به موزه مردم شناسی کویر نایین تبدیل گردید که در آن بازدیدکنندگان از طریق دیدن لوازم و وسایل تاریخی یا بازسازی شده که در جای جای فضاهای خانه و ویترین‌ها قرار گرفته است ، با فرهنگ مردمان کویر و حاشیه کویر آشنا میگردند که شامل نمایش زندگی کویری و وسایل کشاورزی ، اودات نظامی ، پوشاک مردم ، صنایع دستی و هنرهای سنتی ، آداب ‌و‌ رسوم و اعتقادات بومی میباشد .