بررسی روستای بیاضه

مورخين و نويسندگانی از روستا و قلعه تاريخي بياضه ياد نموده‌اند که از جمله آن‌ها مي‌توان به ناصرخسرو، مقدسي و ابن حقول اشاره نمود . دژهای مربوط به دوره ساساني معمولا داراي برج‌هاي نيمه دايره و چسبيده به بنا يا كمي جلوتر از ديوار قلعه ساخته مي‌شدند و به هم نزديك بودند که علاوه بر جنبه دفاعي و نظامي سبب زيبايي طرح بنا مي‌شده است.

قلعه بياضه داراي سه برج در دوضلع بوده؛ براي جلوگيري از امكان دستيابي دشمنان به داخل قلعه و حفاظت از آن خندقي وسيع در اطراف قلعه تعبيه شده كه در قديم آب قنات در آن جريان داشته است. براي ورود به قلعه احتمالا از يك پل متحرك بهره می‌بردند.

تنها در ضلع جنوبي قلعه، ورودي آن قرار دارد كه نسبت به حجم بناي قلعه كوچكتر مي‌باشد. پس از عبور از آن با دالان‌هاي باريك و پرپيچ و خم، به فضاي داخلي و اصلي بنا راه مي‌يابيم که همگي به جهت رعايت جنبه‌هاي دفاعي و امنيتي در نظر گرفته شده است.

با مشاهده نمای بيروني بنا، طبقات با پنجره‌هاي مثلث شكل قابل تشخيص مي‌باشد. تمامي اجزاي ساختماني از سقفها، ديوارها، جرزها و ... همگي از خشت ساخته شده و در بعضي از نقاط با اندود كاهگل همراه است. بخش داخلي بنا شامل اتاق‌هاي متعدد و راهروها و دالان‌هاي پرپيچ و خم بوده كه راه دسترسي به طبقات بالاتر را ميسر مي‌نمايد. در سه نقطه از بخش‌هاي داخلي بنا فضاي باز ديده مي‌شود و حالت ارتباط دهنده بين اجزاء مختلف و طبقات بالاتر را ايفا مي نمايد. این پخش احتمالا محل تجمع ساكنين بوده است.

اطاق‌هاي موجود ساختمان هر كدام كاربرد مخصوص به خود را داشته و در بعضي از اتاق‌ها هنوز بقاياي سيلوها و خمره‌هاي سفالي برای نگهداری آذوغه ديده مي‌شود.