آشنایی با کویر ریگ جن

ريگ جن در قسمت جنوب شرقي پوشيده از تپه هاي ماسهاي به هم پيوسته است كه به "دم ريگ" شهرت دارند. در قسمت مركزي و شرقي تپهها به صورت نوارهاي باريك شمالي جنوبي تغيير شكل داده كه عرض آنها در محدوده 2 كيلومتر تا 500 متر متغير است. وجود باد غالب از سمت غرب به شرق باعث شده است كه تپه در قسمت شرقي داراي شيبي بسيار تند و در قسمتهاي غربي داراي شيب ملايمتري باشند. همين عامل باعث شده است كه عبور از ريگ جن با وسائط نقليه از سمت شرق به غرب بسيار دشوار و در پارهاي از موارد غير ممكن گردد.

به غیر از محققان که بسیار انگشت شمار میباشند کسی از آن عبور نکرده است. پیشینیان ما این سرزمین را نفرین شده و پایگاه ارواح پلید و شیاطین میدانستند، امروزه نیز اکثر شهر و روستاهای اطراف آن این عقیده را دارند و داستانها و باورهایی برایش ساختهاند، چرا که از قدیم میگفتند هر که وارد این این سرزمین شود، زنده نخواهد ماند و یا ناپدید میشود؛ شاید کسانی که وارد این ناحیه میشوند یا درون باتلاقهای نمکی گرفتار میگردیدند یا بر اثر تشنگی و ضعف از پای در میآمدند.
این ناحیه تنها میتواند نظر ماجراجویان بزرگ و پر طاقت را به خود جلب کند و صحنهی نمایشی برای نشان دادن بردباری، سرسختی و شجاعت باشد.

تاکنون افراد متعددی توانستهاند از این ریگ عبور کنند. "اسونهیدن" کویرنورد معروف در سفر خود در سال 1900 به ایران از سفر به این ناحیه اجتناب کرد. "آلفرنس گابریل" توانست در سال 1930 از عرض آن عبور کند . آقای علی پارسا، فارغ التحصیل علوم رایانه از دانشگاه صنعتی شریف همراه با گروهش توانست از طول آن چند بار عبور کند. هر چند که سفر های افراد نام برده و عدهی دیگر از نظر علمی دستاوردهای قابل توجهی را به همراه داشته و همینطور تا حدی خرافات و ابهامات که دربارهی این ناحیه وجود داشت را برطرف کرد، ولی هنوز بسیاری از اسرار علمی این سرزمین در انتظار مسافران طالب علم میباشد.

ناحیهی وسیعی از ریگ جن فاقد پوشش گیاهی و پراکندگی جانوری است. وجود نیزارهای متعدد و بسیار زیبا همراه با وجود پرندگان زیبایی همچون هوبره و زاغ بور میباشد. همچنین در این منطقه نیزارها و رودخانههای نمکی بسیار زیبایی به چشم میخورد. همچنین وجود وجود گنبدهای نمکی متنوع با اشکال مختلف به عنوان پتانسیلی برای جذب گردشگران به حساب میآید.

بخش وسیعی از این ریگزار را درختچههای تاغ و اسکمبیل پر نموده و وجود جانورانی چون روباه، شغال و گربهی شنی نیز از ویژگیهی خاص این منطقه است.

تودههای عظیمی از تپههای ماسه ای فعال و فاقد پوشش گیاهی را که منطقهی وسیعی را میپوشاند ارگ (Erg) مینامند که در زبان عربی به آن"عرق" میگویند و در فارسی به ماسه زار یا "ریگ" معروف است. زیر بنای ریگ جن یک دشت فرسایش یافته است که در حال حاضر تپههای ماسه ای برخان و تپه های ماسهای هرمی (قورد) آن را اشغال کرده است. تمام ریگ جن دارای رسوبات نمکی فراوان میباشد که عمدهی رسوبات و مواد فرسایشی آن از دامنه های فرسایش یافته البرز شکل گرفته است.

برچسبها: ریگ جن, صحرای ایران, کویر مرکزی, کویر ریگ جن, مثلث برمودای ایران